Metodoloxía e fontes de datos
Este portal amosa, nun mapa, os focos de calor detectados por satélite sobre Galicia, orisco diario oficial de incendio, o tempo de hoxe e un resumo de noticias dos medios galegos. Non somos unha fonte oficial de emerxencias e non calculamos o risco: recollemos e presentamos datos públicos, citando sempre a súa orixe.
1. Fontes de datos
- Focos de calor: NASA FIRMS(sensores VIIRS S-NPP/NOAA-20 e MODIS, produto de 1 km e 375 m).
- Risco diario de incendio: IRDI (índice de risco diario de incendio forestal) daConsellería do Medio Ruralda Xunta de Galicia, publicado concello por concello cada mañá.
- Tempo: AEMET, predición municipal diaria (API OpenData).
- Noticias: titulares e miniaturas dos RSS públicos de La Voz de Galicia e Faro de Vigo. Só se mostra o titular, o medio, a data, a ligazón e a miniatura do propio feed: non se reproduce o contido dos medios.
- División territorial: provincias, comarcas e concellos doNomenclátor de Galicia(vía Wikidata), cos topónimos oficiais en galego.
2. Que é un «foco» e que é un «incendio»
Un foco é unha detección de calor do satélite: un punto con coordenadas, hora, temperatura de brillo e, ás veces, potencia radiativa (FRP). Non é un incendio confirmado. Un mesmo incendio xera varias deteccións (unha por cada pase de cada satélite), así que contalas por separado multiplicaba o número de incendios.
- Agrupación: as deteccións a menos de 2 km entre si e con menos de 12 horas de diferenza únense nun só incendio. Son uns 5 píxeles VIIRS, que cobren a diferenza de xeolocalización entre os tres satélites sen unir dous incendios distintos que ardan á vez.
- O incendio que avanza: dúas deteccións poden estar máis lonxe se o oco temporal o explica — un incendio que corre deixa o pase seguinte kilómetros máis alá. O enlace permite entón ata2 km + 1,5 km/h por cada hora de diferenza, cun tope de 6 km, e só se ningunha das dúas deteccións é de confianza baixa (así un falso positivo non pode facer de ponte entre dous fuegos). O encadeamento é por veciños: un incendio pode acabar abarcando moito máis que o radio de enlace.
- O incendio mantense entre actualizacións: cada incendio ten un identificador estable e unhapegada (onde se lle viu nos últimos días). Calquera foco novo que enlace con esa pegada súmase aomesmo incendio, aínda que nunha descarga o satélite vexa menos focos (nubes, un pase menos) ou ningún. A superficie acumúlase e non baixa.
- Sérvese 12 h e recórdase 24 h: un incendio deixa de listarse tras 12 h sen deteccións, pero o sistema lembra onde estaba durante 24 h: se o satélite volve velo alí (nubes, un día de pases malos), reábrese o mesmo incendio — mesmos identificador, primeira detección e superficie acumulada — no canto de nacer outro. Pasadas esas 24 h vaise ao histórico de incendios cerrados. Mentres segue aberto pero sen focos nas últimas 6 horas márcase como «sen deteccións recentes»: conserva a súa superficie acumulada, pero non conta como incendio activo nos contadores nin no listado de máis intensos.
- Unha soa detección non conta como incendio: queda como foco illado, porque unha única pasada pode ser unha queima agrícola, unha fonte de calor industrial ou un falso positivo — salvo que caia na pegada dun incendio aberto, e entón é unha detección máis dese incendio. O foco illado gárdase internamente por confirmar: se outro pase o volve ver preto, nace o incendio xa coas dúas deteccións e contando desde a primeira. O mapa pinta todas as deteccións; os contadores e os listados contan incendios.
- Superficie estimada: a partir da enerxía radiativa das deteccións — superficie ≈ ΣFRP × 0,25 ha/MW. Cada detección conta unha soa vez (a mesma pasada chega repetida en cada descarga) e o acumulado vai desde a primeira detección do incendio. O coeficiente está axustado con dous incendios galegos con superficie oficial da Xunta/Pladiga: Folgoso do Courel(360 ha con 1694,5 MW → 0,21 ha/MW) e Vila de Cruces (8,8 ha con 29,5 MW → 0,30 ha/MW); o valor empregado é a media xeométrica, así que neses dous casos a estimación queda dentro dun ±20%.
- Nunca se presenta como superficie oficial: sempre vai precedida de «≈» e etiquetada como estimación orientativa por satélite, acumulada mentres o incendio siga aberto e nunca como superficie queimada oficial.
3. Como se procesan os focos
- Descárgase o CSV de FIRMS para o rectángulo que envolve Galicia.
- Descartamos as deteccións que caen fóra do límite real de Galicia (contorno de OpenStreetMap, cunha marxe de ~500 m na raia) e as que teñen coordenadas ou data inválidas. Así non se colan focos de El Bierzo, Zamora ou o norte de Portugal.
- Deduplicamos deteccións do mesmo punto (células duns 500 m) e a mesma hora que chegan de varios satélites.
- Clasificamos a intensidade pola temperatura de brillo, en catro niveis: ≥ 380 K extremo, ≥ 340 K alto, ≥ 320 K moderado e por baixo baixo; sen dato de brillo decide a confianza do satélite.
- Asignamos a cada detección o concello máis próximo (centroides oficiais) e, a través del, comarca e provincia.
- Agrupamos as deteccións en incendios e calculamos a superficie estimada (punto 2). Despoisseguímolos entre actualizacións: a identidade, a primeira detección, a pegada e a FRP acumulada de cada incendio gárdanse en
data/fire-tracking.jsone reutilízanse na seguinte descarga. Cando un incendio se pecha, queda só un rexistro agregado no histórico interno (data/fires-history.json: identidade, datas, duración, concello, FRP, superficie estimada e intensidade máxima), que alimentará as páxinas de estatísticas e de territorio. Se eses ficheiros se perden, o incendio volve empezar de cero coa superficie desa ventá.
4. Risco de incendio (IRDI) e factores meteorolóxicos
O nivel de risco diario («baixo, moderado, alto, moi alto ou extremo») é o que publica a Xunta de Galicia: non o calculamos nós. Recollémolo tal cal, concello por concello, e do conxunto só derivamos a agregación (o nivel máis alto da zona e o reparto de concellos por nivel). Un índice propio podería contradicir ao oficial, que é o que se mira na xestión dunha emerxencia.
- Onde se amosa: na portada agrégase por provincia; na páxina de provincia, os seus concellos; na de comarca, os concellos da comarca (e cada concello da lista leva o seu nivel); e na de concello, o propio.
- Factores de hoxe: acompañan ao nivel coa máxima, a humidade mínima e o vento da predición de AEMET do concello de referencia (a capital da provincia). Destácanse con palabra propia os valores que cruzan estes limiares: temperatura máxima ≥ 30 °C, humidade relativa mínima ≤ 30 %, vento ≥ 40 km/h,treboadas na descrición do ceo e probabilidade de choiva ≥ 60 % (probable) ou ≤ 10 %(sen choiva prevista). Son contexto descritivo dos datos oficiais, non un índice calculado polo portal.
- Tempo: a predición de AEMET é municipal. Pídese para as 4 capitais provinciais (por límites de uso da API gratuíta) e nas comarcas e concellos amósase a da súa capital provincial, indicando cal é. Nas capitais vese ademais a icona do ceo, que corresponde á descrición textual de AEMET dese día.
- Sen dato non hai bloque: se AEMET ou a Xunta non responden, ou se non hai clave configurada, o bloque correspondente non se pinta e indícase que non hai datos dispoñibles.
5. Noticias
O bloque de noticias recolle os titulares dos RSS de La Voz de Galicia e Faro de Vigo que falan de incendios (por palabras clave como «incendio», «lume», «arde», «forestal»), dos últimos 7 días e cun máximo de6, do máis recente ao máis antigo. Se un día hai menos, amósanse os que haxa; se non hai ningún, aparece un aviso en vez dun bloque baleiro. Cada tarxeta enlaza ao medio (a imaxe, ao seu propio CDN) e os dereitos son dos seus autores.
6. Cada canto se actualiza
- Focos de satélite: cada 15 minutos (FIRMS publica en tempo case real: as deteccións poden tardar ata varias horas en aparecer).
- Noticias: cada 15 minutos.
- Tempo (AEMET): cada 6 horas (AEMET actualiza a predición diaria unhas catro veces ao día).
- Risco (IRDI): unha vez ao día, pola mañá, cando a Xunta publica o índice.
- Territorio e materiais do sitio: só cando hai cambios no proxecto.
Non é, por tanto, un servizo de tempo real estrito: falamos de actualización periódica e a hora da última descarga amósase xunto aos datos.
7. Limitacións importantes
- Non é unha fonte oficial de emerxencias: en caso de incendio, chama ao 112.
- Os satélites non detectan todo (nubes, copas densas, focos pequenos) e detectan cousas que non son incendios forestais.
- Os focos levan o atraso da pasada satelital e a ventá mostrada é de 12 horas: un incendio deixa de listarse 12 horas despois da súa última detección (queda no histórico, non na web activa).
- A superficie estimada non é a superficie queimada oficial: é orientativa e acumúlase desde a primeira detección mentres o incendio estea aberto. O coeficiente (0,25 ha/MW) está calibrado con incendios dunha xornada, así que nun incendio de varios días a acumulación tende a sobreestimar; e depende da carga de combustible, que varía dunha zona a outra. Para hectáreas oficiais hai que ir ás fontes da Xunta (Pladiga), do MITECO ou aos polígonos de superficie queimada de EFFIS/Copernicus.
- O nivel de risco é oficial, pero pode actualizarse con menor frecuencia cá web: para decisións, consulta sempre a fonte orixinal.
- Se unha fonte non responde, amósase o último dato bo ou o aviso de que non hai datos dispoñibles.
8. Territorio
A división administrativa (4 provincias, 51 comarcas e 313 concellos) vén doNomenclátor de Galicia(vía Wikidata), cos topónimos oficiais en galego. As páxinas de concello publícanse por fases e sen indexar até teren contido e datos propios (AGENTS.md §4.3).
9. Privacidade e cookies
O portal non usa publicidade nin cookies de perfilado. A medición de visitas (Google Analytics 4) éopcional e só se carga se a aceptas: mentres non o fagas, non se descarga ningún script de medición. O que se garda no navegador, e por que, está detallado napolítica de cookies; o tratamento de datos, na política de privacidade.
10. Atribución
Datos: NASA FIRMS (LANCE/EOSDIS) e IRDI da Xunta de Galicia (Consellería do Medio Rural). Predición meteorolóxica: AEMET. Titulares e imaxes: La Voz de Galicia e Faro de Vigo, enlazados ás súas webs. Cartografía: © Esri (satélite, rúas, topográfico e relevo), © OpenStreetMap contributors. Límite de Galicia: © OpenStreetMap contributors (ODbL).
